Praktijkbeschrijvingen samenwerkingsverbanden

primair onderwijs

Samenwerkingsverband Driegang

Een goed voorbeeld van een samenwerkingsverband dat al langer werkt aan inclusief primair onderwijs, is Samenwerkingsverband Driegang in de regio Gorinchem met circa negentig basisscholen waaronder sbo- en so-scholen. Binnen het werkgebied van het samenwerkingsverband wordt door minimaal dertig scholen al gewerkt aan inclusiever onderwijs.

Het samenwerkingsverband ondersteunt de ontwikkeling van leerkrachten en scholen. Dat doen zij onder meer door het organiseren van de Regio-academie, waar nascholing wordt geboden voor personeelsleden ten behoeve van inclusief onderwijs. Ook organiseren zij werkbezoeken. Daarnaast biedt het samenwerkingsverband ondersteuning voor leerkrachten in de school. Ambulant begeleiders (generalisten en specialisten) en orthopedagogen zijn beschikbaar voor scholen, evenals onderwijsassistenten die extra handen in de klas bieden.

Er is een beweging gaande om het s(b)o meer thuisnabij te brengen en er is een actief terugplaatsingsbeleid. Gespecialiseerd onderwijs blijft binnen het samenwerkingsverband een onderdeel van het dekkend netwerk. Wel wordt getracht aanbod dat nu nog gemist wordt toe te voegen aan de reguliere scholen.

voortgezet onderwijs

Samenwerkingsverband Goeree-Overflakkee

Het samenwerkingsverband wordt gevormd door alle scholen op het eiland Goeree-Overflakkee, wat ook één gemeente is. Het heeft twee vo-scholen, een pro-school en een school voor voortgezet speciaal onderwijs (vso-zml). Er is geen cluster-4-school. Goeree-Overflakkee werkt eraan om voor leerlingen die gespecialiseerd onderwijs nodig hebben daar op het eiland zelf voorzieningen voor te bieden.

Samen met het mbo en het bedrijfsleven hebben de twee vo-scholen een Beroepscampus ingericht en een gezamenlijk gymnasium. Daarnaast is Connect opgezet, een gespecialiseerde schoolomgeving binnen het reguliere onderwijs. De leerlingen zijn ingeschreven in het reguliere vo, ze starten in de gespecialiseerde omgeving, maar volgen waar mogelijk steeds meer onderwijs in de reguliere setting. Het samenwerkingsverband wil eraan werken om ook de vso-zml-school hier meer bij te betrekken.

Het samenwerkingsverband zet ook in op een optimale ondersteuningsstructuur, waarin onder meer een Expertiseteam beschikbaar is voor alle scholen en een Team Schoolondersteuning, waarin jeugdhulp en jeugdgezondheidszorg participeren om scholen en leerlingen/ouders te ondersteunen. Het samenwerkingsverband zou graag de expertise van cluster-4-scholen van buiten het eiland beter willen benutten ten behoeve van de scholen op Goeree-Overflakkee.

primair onderwijs

Samenwerkingsverband de Meierij

Samenwerkingsverband de Meierij realiseert inclusiever primair onderwijs door het speciaal basisonderwijs (sbo) af te bouwen en te integreren in het reguliere basisonderwijs. Vooral het individueel arrangeren met leerkracht en ouders op kindniveau werkt om de meeste kinderen een passende plek te bieden in het reguliere onderwijs. De multidisciplinaire ondersteuningsteams spelen hierin een belangrijke rol. Daarbij zijn er voor kinderen, maar ook om scholen te ondersteunen, diverse groepsarrangementen ingericht in het reguliere onderwijs.

WSNS en passend onderwijs hebben de structuur voor basisondersteuning op reguliere basisscholen versterkt. Gevolg was een sterke daling van het aantal sbo-leerlingen in de Meierij. Leerlingen die voorheen naar het sbo gingen volgen nu onderwijs in het reguliere basisonderwijs en de daling heeft niet geleid tot meer verwijzingen naar het speciaal onderwijs. Onderzoek door een externe partij naar de ontwikkeling, resultaten en tevredenheid bij kind en ouder(s) laat overwegend positieve uitkomsten zien.

Het samenwerkingsverband wil het speciaal onderwijs meer thuisnabij brengen. Onderzocht wordt daarom of er so-klassen in het reguliere onderwijs gevestigd kunnen worden. Ook wordt er stevig ingezet op terugplaatsingen. In samenwerking met de gemeenten wordt gezocht naar mogelijkheden om de inzet van jeugdhulp in het onderwijs te versterken, bijvoorbeeld in de doorbraakaanpak en integraal arrangeren voor onderwijs en jeugdhulp.

voortgezet onderwijs

Samenwerkingsverband Rotterdam Koers VO

Het samenwerkingsverband omvat de gemeente Rotterdam en zeven omliggende gemeenten. Het samenwerkingsverband heeft circa 110 vo-scholen, waarvan elf scholen voor praktijkonderwijs en 25 scholen voor voortgezet speciaal onderwijs.

Alle partijen ondersteunen de beweging naar inclusiever onderwijs, gekoppeld aan het optimaliseren van het dekkend netwerk. De route naar inclusiever onderwijs wordt vooral gezocht in het versterken van de samenwerking; tussen vo-scholen onderling en tussen regulier vo en vso en tussen onderwijs en jeugdhulp.

Daarnaast zet het samenwerkingsverband Koersconsulenten en een expertisepool in om scholen actief te ondersteunen. Er is een Flexklas ingericht om te voorkomen dat leerlingen vanuit sbo en so automatisch instromen in het vso en te bevorderen dat zij doorstromen naar regulier vo. Ook zijn er zorg-onderwijsgroepen, waarin leerlingen maximaal drie maanden kunnen verblijven, om een goed beeld te krijgen wat voor hen een passende onderwijsplek kan zijn. Op zes scholen zijn er Trajectklassen met expertise uit cluster 4, waarin leerlingen worden voorbereid op regulier onderwijs en ook docenten in de reguliere klassen ondersteund worden.

Koers VO ondersteunt initiatieven van scholen op het vlak van integratie tussen regulier en gespecialiseerd voortgezet onderwijs. De gemeente steunt die gedachte en heeft Koers VO betrokken bij een werkgroep over inclusief onderwijshuisvestingsbeleid. Er loopt een pilot om jeugdhulp op scholen in te zetten zonder beschikking.

primair onderwijs

Samenwerkingsverband PO 30 06

In Samenwerkingsverband PO 30 06 dat actief is in gemeenten Oss, Meierijstad, Bernheze en Maashorst, wordt al jaren gewerkt aan goed passend onderwijs. Naar hun oordeel gaat dat goed maar soms kan het nog beter. Passend onderwijs brengt uitdagingen met zich mee die vragen om verdere ontwikkeling naar steeds inclusiever onderwijs. Niet alleen omdat het een wettelijke opdracht is, maar vooral omdat het samenwerkingsverband en de scholen het ieder kind gunnen.

In hun streven naar inclusief onderwijs onderscheiden zij drie vormen van inclusie: organisatorische inclusie, sociale inclusie en didactische inclusie.
Voor de periode 2025–2027 heeft SWV PO 30 06 drie ambities geformuleerd, als verdieping van het ondersteuningsplan 2023–2027. Deze maken de beweging richting inclusiever onderwijs concreet: scholen bieden een hoog niveau van basisondersteuning; ondersteuning op de eigen school in plaats van doorverwijzen; en een dekkend netwerk van inclusieve voorzieningen.

In de praktijk is het samenwerkingsverband ondersteunend in middelen en/of personele ondersteuning. In Sint-Oedenrode wordt geprobeerd zoveel mogelijk kinderen in het dorp op school te laten gaan door vroegtijdige signalering, preventieve interventies en inzet van onder andere De Verbinding Plus.

Schoolbestuur SAAM slaat de weg naar inclusiever onderwijs in waarbij wordt aangesloten bij het onderwijsconcept van de scholen zelf. SAAM heeft een aantal richtinggevende principes en werkzame factoren opgesteld. Zes pilotscholen hebben onderzoek gedaan naar wat inclusiever onderwijs in hun school kan betekenen. Vanuit de opgedane kennis en inspiratie worden nu alle SAAM-scholen betrokken.

In Uden en Meierijstad wordt gewerkt aan één specialistische voorziening van sbo en so cluster 3 en 4. Leerlingen met speciale ondersteuningsbehoeften kunnen zo thuisnabij naar school. Het sbo in Oss ontwikkelt een visie waarbij de verbinding juist gelegd wordt met het reguliere veld, liefst huisvesting onder 1 dak, en het ondersteunen vanuit de expertise rol flexibel invullen.