basisonderwijs/speciaal onderwijs

BinnensteBuiten - een praktijkbeschrijving van sociale inclusie

Wat gebeurt er als kinderen die elkaar in het dagelijks leven nauwelijks tegen komen, samen worden uitgenodigd om te spelen, te bewegen en zich te verwonderen? Dan ontstaan er vriendschappen, ontdekken zij elkaars werelden en blijken verschillen geen drempel te zijn.

Dat is de kracht van BinnensteBuiten, een jaarlijks terugkerend project dat is beloond met de Nationale Onderwijsprijs 2025. Een bijzondere samenwerking tussen de Emiliusschool (so/vso) en basisschool De Harlekijn in Son en Breugel. Samen laten de scholen zien hoe sociale inclusie niet alleen een ideaal is, maar iets dat je écht kunt ervaren. Inclusief denken begint met inclusief doen en verbinding is de basis voor inclusie.

Kansengelijkheid en burgerschap in actie

Voor kinderen met een ernstige meervoudige beperking (EMB) is volwaardig meedoen in de samenleving helaas niet vanzelfsprekend. Het project BinnensteBuiten doorbreekt dit patroon door leerlingen van de Emiliusschool en groep 3 van basisschool De Harlekijn samen te brengen. Zij spelen, leren en ontdekken met elkaar.

BinnensteBuiten maakt burgerschap tastbaar: leerlingen leren verschillen waarderen, samen plezier maken en elkaars talenten zien. Zo worden EMB-leerlingen niet alleen gezien, maar ook echt onderdeel van de maatschappij.

De basis van het project is ontmoeting: samen vloggen, elkaars school bezoeken, samen gymmen en pannenkoeken bakken. In deze gezamenlijke activiteiten ervaren de EMB-leerlingen en de kinderen van De Harlekijn hoe gewoon en waardevol contact kan zijn. Zij leren communiceren, soms zelfs zonder woorden. Zo ontdekken zij dat ‘anders zijn’ geen afstand creëert, maar juist verbinding mogelijk maakt. Een leerling uit groep 3 het treffend zei: “Eigenlijk maken we gewoon vrienden.”

Cultuur als verbindende motor

Een van de gezamenlijke activiteiten van leerlingen van beide scholen is dans. Zij volgen samen een dansworkshop en gaan daarna naar een voorstelling. Zij werken daarvoor samen met dansgezelschap de Stilte en het Parktheater Eindhoven. De Stilte bereikt een nieuw publiek dat serieus genomen wordt en het Parktheater biedt een toegankelijk podium waar iedereen welkom is.

Cultuur is een universele taal die iedereen begrijpt. Voorafgaand aan het theaterbezoek volgen de kinderen dansworkshops waarin veiligheid, verwondering en beweging centraal staan. Al dansend ontmoeten zij elkaar en ontdekken zij de kracht van lichaamstaal. Hun theaterbezoek wordt een belevenis vol ontmoeting, expressie en verwondering waarin zij niet alleen verschillen ontdekken, maar vooral hoeveel plezier je samen kunt hebben.

Toepasbaarheid en haalbaarheid

De samenwerking tussen de Emiliusschool en basisschool De Harlekijn in het project BinnensteBuiten laat zien dat inclusieve cultuureducatie niet groots of ingewikkeld hoeft te zijn.

Het kan klein beginnen. Daarmee is het project voor elke school haalbaar, ongeacht omvang of middelen. Een leerkracht van basisschool De Harlekijn: “Het mooie is dat je niet veel nodig hebt om een blijvend verschil te maken. Kinderen zien vooral elkaar – niet de beperking.”

Meer informatie

Wil je meer weten over hoe je sociale inclusie op school kunt vergroten of hoe het project BinnensteBuiten is georganiseerd, neem dan contact op met de Emiliusschool of basisschool De Harlekijn. Zij staan je graag te woord.

Emiliusschool in Son en Breugel

De Harlekijn in Son en Breugel

Samenwerken - de kracht van verbinding

In deze film delen scholen, theatermakers en ouders hun ervaring met het project, wordt uitgelegd wat de bijdrage is van kunst en cultuur aan sociale integratie en geven zij tips hoe je een dergelijk project kunt starten.

Impressie dansworkshop en theaterbezoek

Deze korte film geeft een impressie van de gezamenlijke dansworkshop en het bezoek aan het theater. Samen met dansgezelschap De Stilte organiseerde het Parktheater een voorstelling voor de scholen.

Op de dag van de voorstelling begint de ervaring al in de busreis. Samen naar het Parktheater, daar beleven leerlingen niet alleen een professionele dansvoorstelling van dansgezelschap De Stilte, maar staan zij ook zelf op het podium: dansen, spelen, voelen, luisteren en ervaren.