Over het platform Naar Inclusiever Onderwijs

Landelijk praktijkplatform voor onderwijs en gemeenten

Om deze redenen is in 2018 een praktijkplatform, genaamd platform Naar Inclusiever Onderwijs (platform NIO) opgericht door Verus, VOS/ABB en NCOJ. In 2024 is het Overkoepelend Netwerk Samenwerkingsverbanden (ONSwv) toegetreden tot het platform. In 2025 hebben deze vier partijen de Stichting NIO opgericht.

Het doel van het platform NIO is de bevordering en ondersteuning van inclusiever onderwijs in gewone, reguliere scholen. Deze scholen leren omgaan met extra ondersteuningsbehoeften van leerlingen en waarderen diversiteit. Zij zijn gericht op het identificeren en wegnemen van hindernissen voor leren en onderwijzen en beogen toegang, participatie en goede resultaten en talentontwikkeling voor álle leerlingen, ook de leerlingen die speciale onderwijszorg behoeven.

Het platform NIO wil niet alleen de scholen ondersteunen die al werken aan inclusiever onderwijs maar ook van betekenis zijn voor scholen die deze stap willen zetten en zich hierop (gaan) voorbereiden. Voor beide groepen scholen is daarbij samenwerking met partners in samenwerkingsverbanden, gemeenten en instellingen op het terrein van speciale onderwijszorg als ook gezondheidszorg, jeugdhulp, welzijn en opvang van groot belang.

Het platform NIO biedt alle ruimte om goede en veelbelovende praktijken van samenwerking van het regulier met het speciaal onderwijs en professionals uit andere sectoren onder de aandacht te brengen en bij te dragen aan de verdere ontwikkeling van de onderwijsleeromgeving en ondersteuning daarvan.

Ondersteuning van onderwijspartners en gemeenten

De twee genoemde redenen om het platform NIO op te richten, namelijk het ondersteunen en verbeteren van de uitvoeringspraktijk van inclusiever onderwijs enerzijds en het voorzien in voorbeelden voor en ondersteuning van scholen en samenwerkingsverbanden die dit willen gaan doen anderzijds, wijzen ook op het belang van leiderschap en bestuurlijke rugdekking en samenwerking om voorwaarden te realiseren voor uitvoering én implementatie van inclusiever onderwijs.
Bestaande praktijkvoorbeelden in Nederland (en daarbuiten!) laten zien dat samenwerking van schoolbesturen met gemeenten in de regio een belangrijke voorwaarde is om inclusiever onderwijs te realiseren.

Dit is ook de reden dat bij het platform NIO bestuurders in het onderwijs en gemeenten een belangrijke rol spelen en aangesloten zijn. Specifiek voor de Nederlandse situatie zijn scholen en schoolbesturen die speciaal en voortgezet speciaal onderwijs bieden een belangrijke partner alsmede de samenwerkingsverbanden.

Zeker, er zijn diverse andere organisaties die zich inzetten voor inclusiever onderwijs. Met deze organisaties vanuit met name de hoek van mensen- en kinderrechten en de zorg voor mensen met een beperking of gedrags- en emotionele problemen werken wij ook samen. Dit platform is vanuit het onderwijs opgezet, met vooral schoolbesturen en schoolleiders en hun onderwijsorganisaties.

We willen de scholen, besturen en gemeenten een platform bieden om hun ervaringen uit te wisselen en elkaar te ondersteunen en om anderen te inspireren om deze stap te zetten en te voorzien in voorbeelden en invoeringsaanpakken.

Internationale verdragen als uitgangspunt

De initiatieven gericht op inclusiever onderwijs verdienen ondersteuning omdat zij aansluiten bij belangrijke waarden en normen. Deze worden ook gedragen door onderwijsorganisaties en zijn bovendien vastgelegd in verdragen die Nederland heeft geratificeerd.

We doelen hier op het VN-verdrag Handicap en het Kinderrechtenverdrag die uitgaan van 'inclusief, gelijkwaardig en kwalitatief goed onderwijs voor iedereen'. De Salamanca-verklaring van de UNESCO dateert al van 1994.

Het College voor de Rechten van de Mens stelt vast dat de ontwikkeling naar inclusiever onderwijs onvoldoende tot stand komt in Nederland, mede omdat de overheid de invoering ervan niet planmatig ondersteunt.

Samenwerkingspartners platform NIO